>>Giá sữa tại Việt Nam cao nhất thế giới

TS. Hồ Tất Thắng, Phó chủ tịch Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS) đề nghị như vậy tại buổi toạ đàm: "Chất lượng sữa với người tiêu dùng" tổ chức mới đây tại Hà Nội.

Chất lượng: Còn thả lỏng

Một sản phẩm thực phẩm để đảm bảo chất lượng, an toàn phụ thuộc vào toàn bộ quá trình: từ ban đầu như cây con giống, đất, phân, nước, đến thức ăn chăn nuôi, sự chăm sóc...Bởi vậy, việc kiểm soát chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm phải "từ trang trại đến bàn ăn" - tức là toàn bộ chuỗi cung cấp thực phẩm. Đồng thời, các nhà sản xuất phải là người chịu trách nhiệm về chất lượng và sự an toàn của sản phẩm, hàng hoá do mình sản xuất.

Theo ông Thắng, để quản lý tốt chất lượng sữa trên thị trường hiện nay, các cơ quan quản lý nhà nước cần phải ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, quy định về điều kiện vệ sinh an toàn đối với sữa và sản phẩm từ sữa. Đồng thời, cần thực hiện chứng nhận hợp quy và công bố tiêu chuẩn Việt Nam (công bố hợp quy) thay thế cho việc công bố tiêu chuẩn sản phẩm, thực phẩm. "Vì thực tế, có DN công bố chất lượng, có DN không công bố.
 
Trong số DN tự công bố chất lượng, không ít DN bán ra thị trường sản phẩm sữa kém chất lượng, không đúng với nội dung đã công bố", ông Thắng cho biết.

TS. Vũ Thị Bạch Nga, Trưởng ban bảo vệ Người tiêu dùng, Cục quản lý Cạnh tranh (Bộ Công Thương) cũng cho hay, một số DN có hoạt động khuyến mại, quảng cáo sai sự thật, không đúng với đăng ký - gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Nhiều DN cố tình đưa ra những thông tin thiếu chính xác, mập mờ nhằm cạnh tranh không lành mạnh. Trong khi đó, người tiêu dùng chưa có ý thức khiếu nại, tố cáo đối với các hành vi vi phạm của DN. Chế tài xử lý vi phạm lại chưa đủ sức răn đe đối với những vi phạm kiểu đó...

TS. Phạm Xuân Đà, Cục An toàn Vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) đưa ra lời khuyên, riêng đối với sản phẩm sữa, người tiêu dùng cần chú ý đến sự toàn vẹn của bao bì, nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm, hạn sử dụng, đối tượng và cách sử dụng của sản phẩm để mua và sử dụng cho đúng cách. Không nên mua đồ hộp đã phồng, rộp, rách, nhãn ghi không rõ ràng.

Giá: Chạy theo lợi nhuận

Một vấn đề bức xức hiện nay đó là giá sữa trong nước quá cao. Ông Thắng đưa ra nhận định: "Giá sữa trong nước thuộc loại cao nhất thế giới. Từ năm 2007 đến nay, giá sữa không ngừng tăng, kể cả khi giá nguyên liệu và thuế đều giảm. Người tiêu dùng Việt Nam đang phải mua sữa giá quá cao, trong khi các DN chế biến, nhập khẩu sữa lại đang hưởng siêu lợi nhuận". Theo phân tích của ông Thắng, sở dĩ có chuyện đó là vì giá sữa vẫn do nhà sản xuất quyết định, người tiêu dùng không mặc cả được như các loại hàng hoá khác.

Ông Thắng cho biết thêm, với mức giá nguyên liệu nhập khẩu thấp như hiện nay, một kg sữa bột (đã bổ sung các chất vi lượng và khoáng chất) về đến Việt Nam giá chỉ 70.000đ/kg. Nhưng các DN nội địa đang bán với giá 120.000-150.000đồng/hộp 900gram. Mức giá của các hãng sữa ngoại còn khủng khiếp hơn nhiều: 350.000-400.000 đồng/hộp 900gram.

Ông Raf Somers - Cố vấn trưởng Dự án bò sữa Việt - Bỉ nêu dẫn chứng cụ thể, nếu chi phí 1 hộp sữa bột là 100.000 đồng thì tại thị trường Việt Nam đã bị đẩy thêm 86.000 đồng cộng với các loại chi phí thuế, hải quan, phân phối, giá bán lẻ hộp sữa này lại bị đẩy tiếp lên mức 215.000 đồng/hộp. Đối với sữa nước, mức lợi nhuận của các DN cũng lên tới 48%.

Có thể thấy, vấn đề mấu chốt dẫn tới giá sữa ở Việt Nam hiện nay bị đẩy lên quá cao, thậm chí cao nhất so với thế giới là do các DN sữa cố tình làm giá để hưởng siêu lợi nhuận chứ không phải do các kênh phân phối!

Để đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng, VINASTAS kiến nghị, cần đưa sản phẩm sữa vào danh mục các mặt hàng Nhà nước phải bình ổn giá và kiểm soát giá. Mặt khác, cần thanh tra tài chính về giá các cơ sở sản xuất và nhập khẩu sữa; có những điều chỉnh thuế nhập khẩu sữa và nguyên liệu sữa phù hợp với tình hình thực tế.

* Trong khi, giá sữa bán lẻ tại Việt Nam là 1,4 USD/lít, thì ở Trung Quốc là 1,1 USD/lít và Ấn Độ chỉ 0,5 USD/lít. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc lợi nhuận mang lại cho các hãng sữa từ sữa bột tại Việt Nam luôn cao ngất ngưởng: từ 22-86%.