Sau khi Việt Nam tái xuất hàng chục tấn vàng, số vàng lưu giữ của các ngân hàng (NH) có phần giảm sút. Trong khi đó, vàng tồn trong dân hàng trăm tấn, một số NH lại có thế mạnh về vàng tăng lãi suất huy động cùng nhiều giải thưởng hấp dẫn, kích thích người có vàng gửi tiết kiệm.

Đua lãi suất, khuyến mãi

NH Việt Á (VietA Bank) tăng lãi suất tiết kiệm vàng từ 0,4% đến 0,7%/năm cho các kỳ hạn. Khách hàng gửi tiết kiệm 5 chỉ vàng từ  nay đến 25-7 còn được tham gia chương trình dự thưởng với tổng giá trị lên đến 7,5 kg vàng. Chỉ trong hai ngày, VietA Bank đã huy động 1.666 lượng vàng.

Mặc dù lãi suất huy động vàng không cao hơn VietA Bank nhưng NH Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) mạnh tay tặng ngay 25.000 đồng/lượng cho khách hàng gửi tiết kiệm vàng kỳ hạn 6 tháng. NH Phương Nam (Southern Bank) tung ra thị trường chương trình khuyến mãi tiết kiệm vàng kéo dài 3 tháng. Ngoài lãi suất hiện hành, người gửi vàng còn được  thưởng lãi suất 0,1% đối với mức gửi trên 10 lượng...

Đặc biệt, NH NN-PTNT (Agribank) kích thích người gửi bằng phương thức gửi vàng có thể rút vàng hoặc tiền. Giả sử đến ngày đáo hạn, người gửi muốn rút tiền, Agribank quy đổi vàng thành tiền, đồng thời trả thêm lãi suất tiết kiệm tiền đồng. Người gửi có thể bảo toàn vốn hoặc giảm bớt một phần thua thiệt trong trường hợp giá vàng giảm so với thời điểm gửi vàng.  

Vay vàng để kinh doanh

Theo các NH, đối tượng gửi vàng hiện nay chủ yếu là người dân và giới đầu cơ, đầu ra nhắm đến là các tiệm vàng. Bà Nguyễn Ngọc Quế Chi, Giám đốc Công ty Vàng Sacombank, cho biết giới đầu cơ thường gửi tiết kiệm vàng kỳ hạn ngắn, rồi canh giá vàng tăng để bán.

Lãnh đạo NH Phát triển nhà TPHCM cho biết nhiều tiệm vàng vay vàng để kinh doanh. Khi giá vàng giảm, họ mua vàng trả nợ NH trước hạn. Một cán bộ tín dụng của VietA Bank cho biết có đến 80% đối tượng vay vàng là các tiệm vàng.

Một phần của số vàng huy động được là để phục vụ cho hoạt động của sàn vàng bởi mạng lưới giao dịch vàng qua sàn của VietA Bank ngày càng mở rộng. Theo Phó Tổng Giám đốc NH Á Châu (ACB) Nguyễn Thanh Toại, ngoài việc cho vay, ACB huy động vàng còn để dự phòng trường hợp nhà đầu tư mua - bán vàng qua sàn rút vàng đột xuất.  

Bà Bùi Hồng Tâm, Giám đốc Công ty Vàng Vina-VJC, cho rằng trong bối cảnh chưa được nhập khẩu vàng, các NH huy động vàng để cung ứng cho các doanh nghiệp (DN) kinh doanh vàng. Sau đó, NH sẽ mua vàng kỳ hạn tương lai với giá rẻ, hoàn trả cho người gửi vàng.

Một DN kinh doanh vàng ở Hà Nội cho biết khi DN chưa đủ mạnh tài chính để mua vàng buộc phải vay vàng của NH. Các tiệm vàng cũng thừa nhận ngoài vay vàng của NH, họ còn vay vàng của người dân theo lãi suất thỏa thuận.

Nên chọn mặt gửi vàng

Giới phân tích tài chính nhận định, cách nay 2 tháng, giá vàng lên tới 20 triệu đồng/lượng. Người gửi tiết kiệm đã bán vàng để chốt lời. Vì vậy, một số NH phải đẩy mạnh huy động vàng để bù đắp thiếu hụt.

Tuy nhiên, không phải NH nào cũng có khả năng huy động vàng lãi suất cao. Nhiều NH không dám huy động vàng bởi đầu ra quá hẹp. Thị phần cho vay vàng hiện đang thuộc về vài NH có thế mạnh về lĩnh vực vàng.

Chỉ số ít NH đã có sẵn đầu ra là giới kinh doanh vàng mới dám căng sức huy động vàng để thu hút vàng trong dân. Vì thế, người dân cần chọn lọc NH để gửi vàng. Riêng việc gửi vàng tại các tiệm vàng luôn tiềm ẩn rủi ro vì các đơn vị này không có chức năng huy động vàng, yếu về tài chính, có thể sập tiệm bất cứ lúc nào. Khi đó, người gửi vàng không biết kêu ai.