Nội dung trên được chọn là điểm nhấn tại Hội thảo “Góp ý hoàn thiện Dự thảo Luật Bảo vệ người tiêu dùng (Luật BV NTD)” do Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) kết hợp với Cục quản lý Cạnh tranh - Bộ Công thương tổ chức sáng nay (12/8).

Với 9 chương, 71 điều của dự thảo Luật BV NTD, ông Đặng Hoàng Hải – Phó Cục trưởng cục Quản lý cạnh tranh, thành viên Ban soạn thảo, Tổ phó Tổ biên soạn Luật cho biết: Khi được thông qua, Luật sẽ coi NTD là trung tâm và là một bên yếu thế trong quan hệ với thương nhân, yếu thế về tài chính, về trình độ chuyên môn về thông tin và cả khả năng liên kết. Nhưng chế tài xử lý lại chưa đủ sức răn đe, cơ chế xử lý các khiếu nại của người tiêu dùng còn nhiều bất cập và chưa huy động được sức mạnh của cả xã hội để bảo vệ NTD.

Ông Phạm Chí Cường – Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cho biết: Xây dựng Luật này rất khó bởi phải cân bằng lợi ích giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp. Người tiêu dùng là một phần xã hội và hưởng thụ những sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất cho nhưng lâu nay họ yếu thế và không biết làm thế nào để bảo vệ lợi ích của họ.

Theo ông Cường, thực tế DN rất sợ người tiêu dùng phản hồi và kiện cáo, ảnh hưởng tới uy tín của thương hiệu. "Khi có tranh chấp với NTD, doanh nghiệp luôn ở thế yếu hơn và chỉ một va vấp nhỏ là thương hiệu doanh nghiệp qua nhiều năm gây dựng có nguy cơ bị ảnh hưởng lớn", ông Cường nói.

Một điều nữa, ông Cường cũng tỏ ra lo ngại, là để giải quyết những sản phẩm mà người tiêu dùng khiếu kiện thì hiện vẫn tồn tại nhiều vấn đề khiến chúng ta đang lúng túng. Bên cạnh bảo vệ NTD thì cũng cần xem xét tới quyền lợi của doanh nghiệp, đặc biệt là trong những vụ tranh chấp kiện tụng, bởi trên thực tế cũng còn nhiều vụ kiện chưa được minh bạch.

Bảo vệ NTD là bảo vệ doanh nghiệp

Lấy ý kiến lần thứ 4, đại diện cho các Hiệp hội và Tổng Công ty đều cho rằng Luật BV NTD đã được điều chỉnh rải rác trong hệ thống pháp luật hiện hành như Bộ luật Dân sự, Luật Thương mại, Luật Kinh doanh… Tuy nhiên, Ban soạn thảo khẳng định, thời gian gần đây số vụ xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng ngày càng gia tăng.

Luật gia Vũ Xuân Tiền - Tổng Giám đốc, Công ty cổ phần Tư vấn quản lý và đào tạo VFAM Việt Nam cho rằng, cần bổ sung vào dự thảo Luật một trách nhiệm quan trọng của thương nhân là “Cung cấp cho người tiêu dùng các bằng chứng về cơ sở pháp lý của hàng hóa, dịch vụ do thương nhân kinh doanh”.
 
Theo ông Tiền, đây là thông tin có ý nghĩa rất quan trọng để người tiêu dùng biết rõ hàng hóa sẽ mua và sử dụng xuất xứ từ đâu, có phải là hàng hóa hợp pháp hay không.
 
"Việc cung cấp thông tin trên còn nhằm ngăn chặn những hành vi lừa đảo, bán và cung ứng những thứ mà thương nhân không hoặc chưa có như việc bán nhà từ các dự án “ma” đã và đang xảy ra", ông Tiền nhận định.
 
Nhìn xa hơn, ông Phùng Đắc Lộc, Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, cho rằng nên quy định rõ trách nhiệm của các cấp các ngành, nhất là cơ quan quản lý nhà nước về sản phẩm của ngành mình trong việc ban hành tiêu chuẩn sản phẩm Việt Nam. Đây sẽ là hàng rào kỹ thuật để không biến Việt Nam thành thị trường tiêu thụ sản phẩm độc hại kém chất lượng.

"Nếu các doanh nghiệp đã thực hiện đúng các tiêu chuẩn đó mà xảy ra tranh chấp thì lúc này trách nhiệm thuộc về cơ quan quản lý chứ không còn của doanh nghiệp", ông Lộc bảy tỏ quan điểm.
 
Theo ông Lộc, cần  phân định rõ trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại trong thương lượng, hoà giải, xét xử. Cụ thể, trách nhiệm này bao gồm: Bồi thường thiệt hại thực tế về tài sản và thiệt hại kinh doanh cho người tiêu dùng; Bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ, giảm sút thu nhập của người tiêu dùng, bao gồm tiền cấp cứu, điều trị, phục hồi chức năng, chi phí cho người chăm sóc, giảm sút thu nhập của người tiêu dùng khi bị thương tật hoặc tử vong do tiêu dùng sản phẩm, chi phí nuôi dưỡng những người phụ thuộc, tổn thất về tinh thần cho những sự kiện trên. Hai trách nhiệm này, Bộ luật Dân sự đã điều chỉnh.

Ngoài ra, Luật cũng còn phải tính tới trách nhiệm thu hồi sản phẩm khuyết tật, truy thu lợi nhuận thu được từ những sản phẩm trên.