PV có cuộc trao đổi với công Đinh Nho Bảng - Tổng Thư ký Hiệp hội kinh doanh vàng VN (VGTA) xung quanh vấn đề này.

Ông Bảng cho biết, vàng nữ trang có thể xem là mặt hàng đặc biệt vì có giá trị cao, nhưng việc quản lý chất lượng vẫn thả nổi.

Chúng ta đang thiếu một hành lang pháp lý về kinh doanh vàng, bạc, đá quý. Trách nhiệm của các DN sản xuất và kinh doanh vàng, bạc, đá quý đối với người tiêu dùng đang bị bỏ ngỏ. Nghị định 174 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng mới quy định chung chung là DN phải tự chịu trách nhiệm với người tiêu dùng về số lượng, chất lượng như đã in trên bao bì sản phẩm, chứ hoàn toàn không đưa ra quy định cụ thể về trọng lượng, tuổi vàng, màu sắc, độ tinh khiết của kim cương...

- Theo ông, Trung tâm Kiểm định vàng, bạc trang sức sẽ giải quyết triệt để được vấn đề nâng khống độ tuổi của vàng, bạc như thế nào ?

Trung bình mỗi chỉ vàng bị nâng khống độ tuổi, người tiêu dùng bị móc túi công khai mất vài trăm nghìn đồng. Còn đối với trang sức cao cấp như kim cương, nếu bị gian lận thì người tiêu dùng còn bị thiệt hại nhiều hơn.

Việc kiểm định vàng bạc trang sức hiện nay phần lớn vẫn thực hiện bằng những kỹ thuật rất thủ công, như khò lửa, mài giũa... nên sai số rất lớn và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Trung tâm Kiểm định sẽ kiểm định chất lượng sản phẩm bằng thiết bị máy móc công nghệ hiện đại, cũng như con người có năng lực, kinh nghiệm để đưa ra được các kết quả kiểm định chính xác, khách quan, đảm bảo lợi ích của người tiêu dùng. Đây cũng sẽ được xem như “giấy thông hành” để sản phẩm vàng VN đi ra thị trường quốc tế.

- Thưa ông, nhưng với khối lượng trang sức tiêu thụ khá  lớn (25 – 30% nhu cầu vàng hàng năm), liệu một Trung tâm Kiểm định có đủ năng lực kiểm định, “đóng dấu” đuợc tất cả các trang sức lưu hành trên thị trường ?

Chúng ta học cách làm của HongKong, Trung Quốc và một số nước khác là các DN sẽ cam kết bằng các điều khoản cụ thể, chi tiết với Trung tâm Kiểm định (có thể là một Cty độc lập) về chất lượng sản phẩm trang sức của mình bán ra trên thị trường và được uỷ quyền dán tem cho sản phẩm của mình. Nếu DN hay cơ sở nào bị phát hiện gian lận, hay bị người tiêu dùng khiếu nại về chất lượng sản phẩm mà kết quả kiểm định xác nhận được đúng khiếu nại đó thì DN sẽ bị rút hợp đồng. Và đương nhiên, khi không có dấu kiểm định chất lượng thì người tiêu dùng sẽ không tin tưởng và DN sẽ chịu thiệt hại về uy tín, thương hiệu cũng như hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Trong khi lấy lại được lòng tin đối với người tiêu dùng không phải điều đơn giản.

- Tuy nhiên, việc dán tem theo kiểu “cam kết” giữa Trung tâm hay DN kiểm định này với các cơ sở có đảm bảo tính công bằng và minh bạch không khi nhiều cơ sở, DN kinh doanh vàng bạc trang sức là hội viên của hiệp hội, thưa ông ?

Trung tâm Kiểm định là cơ quan độc lập thì kết quả kiểm định đó có giá trị. Còn Hiệp hội bảo vệ quyền lợi hội viên không có nghĩa là bảo vệ những gian lận của hội viên. Làm thế là tự hại mình.

Tôi cũng muốn nói thêm là việc thành lập Trung tâm Kiểm định dần dần không phải chỉ có hiệp hội bởi hiệp hội mà chính các DN lớn hợp vốn lập ra ra Cty độc lập kiểm định vàng, bạc, đá quý bởi chính các Cty cũng phải kiểm định sản phẩm mua vào của mình. Còn Trung tâm kiểm định (có thể hai trung tâm ở miền Nam và Bắc) sẽ xây dựng trung tâm quy mô lớn, hiện đại, có thể cho kết quả kiểm định mang  giá trị quốc tế.

- Được biết đề án thành lập Trung tâm Kiểm định dưới hình thức một Cty kiểm định chất lượng vàng độc lập đã được VGTA rục rịch từ năm 2006, điều gì khó khăn khiến quá trình này bị chậm trễ, thưa ông?

Việc thành lập trung tâm không phải đơn giản, nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Và thời điểm hiện nay là thích hợp và đủ điều kiện. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành thì quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh vàng thuộc NHNN, còn về công bố tiêu chuẩn chất lượng vàng lại do Cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng công bố. Trường hợp người mua không có khiếu nại gì thì vàng mặc nhiên được công nhận đúng tuổi theo lời người bán. Còn trường hợp có khiếu nại thì phải có các trung tâm kiểm định độc lập và người bán phải chịu trách nhiệm trước pháp luật chứ chưa có quy định cụ thể hình thức xử phạt. Chính vì vậy, bên cạnh Trung tâm Kiểm định thì cơ quan quản lý cũng cần đưa ra quy định cụ thể về tỷ lệ vàng (trong ngưỡng cho phép) đối với từng loại tuổi vàng nhằm tạo sự thống nhất chung trên thị trường.

- Xin cảm ơn ông.