(Nguoilanhdao) - Trong một năm đòi hỏi vụ thu hoạch trên toàn cầu phải đạt sản lượng cao nhằm ngăn chặn nguy cơ thiếu thực phẩm trên diện rộng thì dấu hiệu cho thấy các mùa vụ có sản lượng cao nhất cũng chỉ ở mức trung bình. Một số nhà nông bắt đầu lo lắng trước thảm họa này.
Trong một năm đòi hỏi vụ thu hoạch trên toàn cầu phải đạt sản lượng cao nhằm ngăn chặn nguy cơ thiếu thực phẩm trên diện rộng thì dấu hiệu cho thấy các mùa vụ có sản lượng cao nhất cũng chỉ ở mức trung bình. Một số nhà nông bắt đầu lo lắng trước thảm họa này.
Nông dân Mỹ trồng ngô và đậu nành phải chịu hậu quả do mưa nhiều trong khi nông dân Úc trồng lúa mì thì bị ảnh hưởng do hạn hán.
“Cây mọc lên trong điều kiện quá tệ” Bill Nelson, nhà phân tích ngũ cốc Wachovia nói “Nỗi lo ngại đang tăng lên”.
Gia đình Randy Kron có kinh nghiệm làm nghề nông ở vùng Tây Nam tại bang Indiana trên 135 năm. Ông cho biết là vào thời điểm này cây ngô đã cao hơn 1 foot (= 30,48 cm). Nhưng dường như có một vòi nước trên trời suốt cả mùa xuân. Mưa cứ dai dẳng không ngớt.
Một số khoảnh ruộng của ông Kron ướt sũng nước, không thể trồng trọt. Một số ruộng ngô ông chuẩn bị thu hoạch thì đã bị chìm trong biển nước, buộc ông phải trồng lại. Những cây sống sót thì cao không quá hai inch.
Cây ngô ở nông trại ông Kron đáng lẽ phải lên cao bằng đầu gối mà bây giờ mới cao được vài inch (khoảng 10 cm)Hôm thứ Hai, Sở Nông nghiệp cho biết: vào thời điểm này thì cây ngô đã phát triển nhanh nhưng 1/10 số cây này thậm chí không nhú lên khỏi mặt đất. Do cây ngô trồng chậm sẽ dễ bị chết hơn trong mùa hè nắng nóng, việc trì hoãn mỗi ngày trên thực tế đã báo trước một vụ mùa đạt sản lượng thấp.
“Điều này làm cho tôi căng thẳng đến tột cùng” ông Kron nói vào buổi sáng mới đây, khi mà bầu trời vẫn đen như mặt đất trần trụi.
Mùa đông vừa rồi, cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu ngày càng lan rộng, vật giá tăng gấp đôi hoặc gấp ba, thời tiết khắc nghiệt ở Mỹ, các cuộc nổi loạn tại hàng chục nước và nguy cơ của tình trạng suy dinh dưỡng tăng rất nhanh.
Do nhu cầu của thế giới cần thêm nhiều ngô, lúa mì, đậu nành và lúa gạo, nông dân đang cố đối mặt với thách thức. Hàng triệu mẫu đất (1 mẫu = 0,4 hecta) đang được gieo trồng lại ở Châu Âu. Ở Châu Á, trồng thâm canh 2, 3 vụ mùa một năm đang trở nên phổ biến hơn.
Những nông dân Mỹ đang trồng 324 triệu mẫu trong năm nay, hơn 4 triệu mẫu từ năm 2007. Tuy nhiên, hầu hết diện tích đất màu mỡ nhất lại bị ngập nước. Bang Indiana và Illinois bị ảnh hưởng nặng nhất mặc dầu cuối tuần trước Iowa, Wisconsin và Minnesota đã bị ngập lụt.
Bob Biehl, người có nông trại gần St. Louis, đã cố trồng 140 mẫu ngô trong tổng số 650 mẫu đất ông dự định trồng loại cây lương thực này. Một số nông dân ở khu vực ông “thậm chí không có khả năng lấy máy kéo ra nhà kho” - ông nói.
16% cây đậu nành đã mọc lên từ sau năm ngoái. Lúa mọc chậm ở Arkansas – nơi cung cấp gần một nửa sản lượng của cả nước. “Tất nhiên là chúng tôi sẽ không đạt được thu hoạch như mong đợi” Harvey Howington thuộc Hiệp hội những người trồng lúa ở Arkansas nói “Tôi không nghĩ đây là một tin tốt cho bất kỳ ai”.
Tất nhiên là sản lượng thu hoạch có khi cao khi thấp. Nhưng với nguồn cung của hầu hết mặt hàng chính đạt mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ trở lại đây thì năm nay vụ mùa không thể thất thu được. Nông dân Mỹ là một trong những nhà sản xuất lương thực nhiều nhất thế giới, hàng năm cung cấp trung bình 60% ngô xuất khẩu, một phần ba đậu nành, một phần tư lúa mì và một phần mười lúa gạo của thế giới.
“Nếu chúng ta bị mất mùa thì sẽ có một thảm họa” Nhà kinh tế học, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Joseph Glauber phát biểu “Và không có giải pháp nào giúp làm dịu bớt tình hình”.
Như mọi nông dân đã biết, vấn đề có thể xảy ra bất cứ lúc nào trước khi vụ mùa thu hoạch. Ông bà Danny và Karen Smith thức dậy vào nửa đêm tại nông trại lúa mì của họ ở Milton, Kansas mỗi khi nghe thấy tiếng sấm.
Trong vài tuần nữa, vụ lúa mì họ gieo từ mùa thu năm ngoái sẽ chín. Một cơn bão, hay tệ hơn là một cơn lốc xoáy có thể phá hoại tất cả. Năm ngoái, gia đình Smith đã mất gần hết lúa mì do rét muộn cộng với mưa quá nhiều.
Năm nay, thời tiết tuyệt vời hơn: mát và ẩm. "Có thấy những quả chín mọng này không?” Ông Smith – đang đứng trên một trong những thửa ruộng của mình – nói “Nó sẽ nuôi sống nhiều người”.
Thu hoạch lúa mì trên thế giới dự đoán sẽ tăng hơn 8% trong năm nay, do thời tiết thuận lợi hơn và diện tích trồng cũng lớn hơn. Nhưng ngay cả “điểm sáng” này cũng chỉ là tạm thời.Úc có thể đã đứng dậy sau hai năm bị hạn hán nhưng dự đoán trên có phần không chắc chắn.
Đã có mưa nhỏ trong vài tháng gần đây, trừ vùng Tây Nam và một vùng nhỏ ở Đông Nam của nước Úc. Nhiều nông dân trồng lúa mì không thể trồng được gì – ông Bob Iffa, chủ tịch Hiệp Hội những người trồng lúa mì của nước này cho biết.
Do đó, mùa vụ có khả năng sẽ dưới mức trung bình: chỉ đạt 5 đến 15 triệu tấn lúa mì xuất khẩu so với 17-18 triệu tấn trung bình năm trước đây.
Trung Quốc cũng đang đối mặt với vấn đề tương tự: Bộ Nông nghiệp đã ban hành một công văn khẩn gửi nông dân trồng lúa mì và lúa gạo ở vùng Nam Trung Quốc hôm Chủ Nhật, yêu cầu họ thu hoạch càng nhiều càng tốt ngay lập tức trước nguy cơ có mưa lớn trái mùa trên khắp vùng này trong 10 ngày tới.
Tại vùng trồng ngô ở Mỹ, vấn đề cũng là làm sao để trời ngớt mưa. Sau những cơn mưa nặng hạt và ngập lụt cuối tuần trước, giá ngô trên thị trường tăng đến mức kỷ lục là 6,57 đô 1 giạ.
“Chúng tôi không thể búng tay là đạt được sản lượng cao” Emerson D. Nafziger, chuyên gia phát triển nông nghiệp tại trường Đại học Illinois chia sẻ “Chúng tôi vẫn phụ thuộc vào thời tiết”.
Một câu nói phổ biến giữa các nhà nông là giá cả sẽ không cao mãi vì họ thúc đẩy sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu và kéo giá cả xuống lại. Khủng hoảng hiện nay đang kiểm chứng ý kiến này. Với giá phân bón và dầu máy tăng vọt thì chi phí sản xuất lên quá cao đến nỗi mà ở một số nơi, nhu cầu tăng diện tích trồng trọt càng trở nên thúc bách hơn là không trồng gì cả.
Prajoub Suksapsri ở Ayutthaya, Thái Lan là một trong những nông dân phải dốc toàn lực cho mùa vụ năm nay. Lần đầu tiên trong 20 năm làm nông, ông Prajoub chuẩn bị gieo trồng vụ lúa thứ hai trên đất của ông – nơi thường xuyên không được tưới tiêu.
Ông và các hộ hàng xóm đã dùng tiền tiết kiệm để lắp một hệ thống bơm nước vào đồng ruộng của mình. Nếu giá gạo vẫn cao như hiện nay, ông Prajoub có thể thu được lợi nhuận cao nhất từ trước đến nay trên khoảng ruộng 2 mẫu của mình. Nhưng nếu gạo rớt giá, ông có thể phải chịu tổn thất nặng nề.
“Ban đêm thỉnh thoảng tôi nằm lo về mùa vụ năm nay” ông nói khi đang theo dõi máy phát điện mới mua hiệu Honda của mình đang nổ bình bịch, giúp bơm nước vào ruộng. Để được thâm canh thêm một vụ lúa, ông đã phải trả tiền thuê những khoảnh ruộng với giá cao gấp ba lần so với bình thường.
“Chủ đất hút máu tôi” ông Prajoub nói.
Nông trại của Helen Gabriel ở đảo Luzon thuộc miền Trung Nam Philippin cũng được 2 mẫu và thiếu hệ thống tưới tiêu. Đối phó với giá dầu máy, phân bón, giống lúa và thuốc trừ sâu tăng vụt, bà đã có một quyết định khác với ông Prajoub.
“Năm nay chúng tôi sẽ không thu hoạch được vụ nào” bà Gabriel nói khi đứng sắp hàng 3 tiếng đồng hồ để mua 4,4 pao gạo trợ giá của chính phủ (gần 2 kg).
Conception Calpe, chuyên gia về lúa gạo tại Rome thuộc tổ chức Nông lương thế giới cho biết: khối lượng gạo dự trữ năm nay trên thế giới có thể giảm nhẹ sau khi đã giảm rõ rệt trong 6 năm gần đây, trừ phần dự trữ an ninh lương thực không bán của Trung Quốc.
Con số ước lượng này chưa tính đến tình hình lộn xộn ở Arkansas. Năm ngoái, vụ lúa ở Arkansas đạt mức kỷ lục là 160 giạ trên một mẫu. Năm nay, theo các chuyên gia ở đây, chỉ đạt được 150 giạ đã là thành công.
“ Không nghi ngờ gì nữa, năm nay chúng tôi sẽ không có gạo để xuất khẩu” Carl Frein, Dịch vụ tiếp thị Nông dân ở Brinkley, Arkansas nói “Tôi không biết những nước nghèo như Haiti sẽ xoay xở thế nào”.
Theo nhận định, năm nay mùa vụ vẫn đang sớm, nông dân còn nhiều thời gian để cải thiện tình hình – hoặc có thể mất mùa.
“ Tôi đã từng thấy nhiều vụ mùa lúc mới gieo trồng khá bất lợi nhưng sau đó lại tiến triển tốt và cũng có những trường hợp khởi đầu bất lợi làm cho cả vụ tệ hơn” ông Nelson, một nhà phân tích ngũ cốc phát biểu.
Tuần trước, ông Kron-nông dân ở bang Indiana đã từ bỏ việc trồng ngô sau mọi nỗ lực nhằm gieo trồng – và ở một số khoảng ruộng là trồng lại – chỉ được gần một nửa trên 1.200 mẫu đất của mình.
Năm ngoái, ông thu hoạch được 150 giạ ngô trên một mẫu. Năm nay, ông sẽ rất vui mừng nếu thu hoạch được 130 giạ. Ông biết trước là mình sẽ không có đủ ngô để xay lấy bột làm bánh và để bán.
Triển vọng của ông Kron đang trở nên xấu đi. Ông đã hy vọng sẽ trồng đậu nành trên một số ruộng chưa trồng ngô, nhưng hàng trăm mẫu đã nằm kề con sông Wabash đang phình ra. Hôm thứ Hai, vùng này bắt đầu bị ngập nước.
“Tôi không biết đây có phải là năm tồi tệ nhất đối với gia đình mình không, nhưng tình hình đang xấu đi” ông nói.
Phương Dung
Theo New York Times
